Ranji Trophy: Domestic Cricket

Introduction

രഞ്ജി ട്രോഫി ഇന്ത്യൻ ആഭ്യന്തര ക്രിക്കറ്റിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടൂർണമെന്റാണ്. 1934-35 സീസണിൽ ആരംഭിച്ച ഈ ടൂർണമെന്റ് ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റിന്റെ നഴ്സറിയായി അറിയപ്പെടുന്നു — സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ മുതൽ വിരാട് കോഹ്ലി വരെയുള്ള എല്ലാ ഇതിഹാസങ്ങളും രഞ്ജി ട്രോഫിയിലൂടെയാണ് ദേശീയ ടീമിലേക്കെത്തിയത്. ബി.സി.സി.ഐ. സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഈ ടൂർണമെന്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ പി.എസ്.സി. പരീക്ഷകളിൽ സ്ഥിരമാണ്.

Origin and Name

രഞ്ജി ട്രോഫിക്ക് ഈ പേര് ലഭിച്ചത് നവാനഗർ രാജകുമാരനായിരുന്ന രഞ്ജിത്ത്സിൻഹ്ജിയുടെ (രഞ്ജി) പേരിൽ നിന്നാണ്. ഇംഗ്ലണ്ടിനായി ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ് കളിച്ച ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1934-35 സീസണിലാണ് ആദ്യ ടൂർണമെന്റ് നടന്നത് — ബോംബെ (ഇന്നത്തെ മുംബൈ) ആദ്യ ചാമ്പ്യന്മാരായി. നാല് ദിവസത്തെ മത്സരങ്ങളാണ് രഞ്ജി ട്രോഫിയുടെ പ്രത്യേകത — ലീഗ് ഘട്ടത്തിന് ശേഷം നോക്കൗട്ട് മത്സരങ്ങൾ. നോക്കൗട്ടിൽ മത്സരം സമനിലയായാൽ ആദ്യ ഇന്നിംഗ്സ് ലീഡിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് വിജയിയെ നിശ്ചയിക്കുന്നത്.

Mumbai: The Unmatched Giants

42 Titles and the 15-Year Streak

രഞ്ജി ട്രോഫി ചരിത്രത്തിൽ മുംബൈയുടെ (പഴയ ബോംബെ) ആധിപത്യം സമാനതകളില്ലാത്തതാണ് — ആകെ 42 കിരീടങ്ങൾ. 1958-59 മുതൽ 1972-73 വരെ തുടർച്ചയായി 15 സീസണുകളിൽ മുംബൈ ചാമ്പ്യന്മാരായി — ലോകത്തെ ഒരു ആഭ്യന്തര ക്രിക്കറ്റ് ടീമിനും തകർക്കാനാകാത്ത റെക്കോർഡ്. 48 തവണ ഫൈനലിലെത്തി 42 തവണ ജയിച്ചു എന്നതാണ് മുംബൈയുടെ ഫൈനൽ റെക്കോർഡ്. മുംബൈയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ കിരീടം 2023-24 സീസണിലാണ് — അജിൻക്യ രഹാനെ നയിച്ച ടീം വാങ്കഡെ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ വിദർഭയെ തോൽപ്പിച്ചു.

Other Traditional Powers

Karnataka and Delhi

കർണാടക (പഴയ മൈസൂർ) 8 കിരീടങ്ങളുമായി രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ്. 1973-74-ൽ ആദ്യ കിരീടം നേടിയ കർണാടക മുംബൈയുടെ 15 വർഷത്തെ വിജയപരമ്പര അവസാനിപ്പിച്ചു. അവരുടെ ഏറ്റവും പുതിയ കിരീടം 2014-15 സീസണിലാണ്. ഡൽഹിക്ക് 7 കിരീടങ്ങളുണ്ട് — അവസാനത്തേത് 2007-08-ൽ ഗൗതം ഗംഭീറിന്റെ നായകത്വത്തിൽ.

Baroda, Madhya Pradesh and Saurashtra

ബറോഡയ്ക്ക് 5 കിരീടങ്ങളുണ്ട്. ഹോൾക്കർ എന്ന പേരിൽ കളിച്ച മധ്യപ്രദേശിനും 5 കിരീടങ്ങളുണ്ട് — 2021-22-ൽ ആദിത്യ ശ്രീവാസ്തവ നയിച്ച മധ്യപ്രദേശ് മുംബൈയെ തോൽപ്പിച്ച് ആറാം കിരീടം നേടി. സൗരാഷ്ട്രയ്ക്ക് 4 കിരീടങ്ങളുണ്ട് — 2019-20-ലും 2022-23-ലും ജയ്ദേവ് ഉനദ്കട്ടിന്റെ നായകത്വത്തിൽ ചാമ്പ്യന്മാരായി.

The New Forces: Vidarbha's Rise

സമീപകാലത്ത് രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ടീം വിദർഭയാണ്. 2017-18-ലും 2018-19-ലും ഫൈസ് ഫസൽ നയിച്ച വിദർഭ തുടർച്ചയായി രണ്ട് കിരീടങ്ങൾ നേടി. 2024-25 സീസണിൽ അക്ഷയ് വദ്കറിന്റെ നായകത്വത്തിൽ വിദർഭ മൂന്നാം കിരീടം നേടി — നാഗ്പൂരിൽ നടന്ന ഫൈനലിൽ കേരളത്തെ ആദ്യ ഇന്നിംഗ്സ് ലീഡിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തോൽപ്പിച്ചു. ഇത് കേരളത്തിന്റെ ആദ്യ രഞ്ജി ഫൈനൽ കൂടിയായിരുന്നു. 2024-25 സീസണിൽ വിദർഭയുടെ ഹർഷ് ദുബെ ഒരു സീസണിൽ 69 വിക്കറ്റ് നേടി റെക്കോർഡിട്ടു — അശുതോഷ് അമാന്റെ 68 വിക്കറ്റിന്റെ റെക്കോർഡ് തകർത്തു.

Rajasthan, Gujarat and One-Time Winners

2010-11-ലും 2011-12-ലും ഹൃഷികേശ് കനിറ്റ്കറിന്റെ നായകത്വത്തിൽ രാജസ്ഥാൻ തുടർച്ചയായി രണ്ട് കിരീടങ്ങൾ നേടി. 2016-17-ൽ പാർഥിവ് പട്ടേൽ നയിച്ച ഗുജറാത്ത് മുംബൈയെ തോൽപ്പിച്ച് ആദ്യ കിരീടം നേടി. ഉത്തർപ്രദേശ് (2005-06), പഞ്ചാബ് (1992-93), ഹരിയാന (1990-91 — കപിൽ ദേവിന്റെ നായകത്വത്തിൽ) എന്നിവർ ഓരോ കിരീടം വീതം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ബംഗാൾ, തമിഴ്നാട്, ഹൈദരാബാദ്, മഹാരാഷ്ട്ര, റെയിൽവേസ് എന്നിവർക്ക് രണ്ട് വീതം കിരീടങ്ങളുണ്ട്. 2020-21 സീസണിൽ കോവിഡ് മഹാമാരി കാരണം രഞ്ജി ട്രോഫി നടന്നില്ല.

Legendary Records

രഞ്ജി ട്രോഫി ചരിത്രത്തിലെ റെക്കോർഡുകൾ പരീക്ഷകൾക്ക് വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഏറ്റവും ഉയർന്ന വ്യക്തിഗത സ്കോർ ബി.ബി. നിംബാൽക്കർ നേടിയ 443 റൺസ് (നോട്ടൗട്ട്) ആണ് — 1948-49-ൽ മഹാരാഷ്ട്രയ്ക്കായി കത്തിയവാഡിനെതിരെ. ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റിൽ ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ നേടിയ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്കോറാണിത്. രഞ്ജി ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയത് വസീം ജാഫർ ആണ് — 12,000-ത്തിലധികം റൺസ്. ബൗളിങ്ങിൽ അശുതോഷ് അമാന്റെ 68 വിക്കറ്റ് എന്ന സീസൺ റെക്കോർഡ് (2018-19) 2024-25-ൽ ഹർഷ് ദുബെ (69 വിക്കറ്റ്) തകർത്തു. ബാറ്റിങ്ങിൽ ഒരു സീസണിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് എന്ന റെക്കോർഡ് വി.വി.എസ്. ലക്ഷ്മണിന്റെ പേരിലാണ് — 1999-2000-ൽ 1415 റൺസ്. രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിക്കറ്റ് നേടിയത് രാജേന്ദർ ഗോയലാണ് (640+ വിക്കറ്റുകൾ) — ടെസ്റ്റ് കളിക്കാത്ത ഏറ്റവും മികച്ച സ്പിന്നർമാരിലൊരാളായി അദ്ദേഹം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Related Tournaments and Kerala's Journey

രഞ്ജി ട്രോഫിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രണ്ട് പ്രധാന ടൂർണമെന്റുകളാണ് ഇറാനി കപ്പ് (രഞ്ജി ചാമ്പ്യന്മാർ vs ശേഷിക്കുന്ന ഇന്ത്യ ടീം) ഉം ദുലീപ് ട്രോഫി (സോണൽ ടീമുകൾ തമ്മിൽ) ഉം. വിജയ് ഹസാരെ ട്രോഫി ഏകദിന ഫോർമാറ്റിലുള്ള ആഭ്യന്തര ചാമ്പ്യൻഷിപ്പും സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫി ആഭ്യന്തര ടി20 ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുമാണ് — ഇവയും ബി.സി.സി.ഐ. തന്നെയാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ രഞ്ജി ചരിത്രം 1951-52 മുതൽ ആരംഭിക്കുന്നു (തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി എന്ന പേരിൽ). ദീർഘകാലം താഴ്ന്ന നിലയിൽ നിന്ന കേരളം സമീപ വർഷങ്ങളിൽ ശക്തമായ ടീമായി മാറി — 2024-25-ൽ ആദ്യമായി ഫൈനലിലെത്തി. സച്ചിൻ ബേബി, ജലജ് സക്സേന തുടങ്ങിയ താരങ്ങൾ കേരള ക്രിക്കറ്റിന്റെ മുഖമായി.

Mumbai's Golden Generation and Famous Moments

രഞ്ജി ട്രോഫിയിലെ മുംബൈയുടെ ആധിപത്യത്തിന് പിന്നിൽ തലമുറകളായി തുടരുന്ന ക്രിക്കറ്റ് സംസ്കാരമാണ്. സുനിൽ ഗവാസ്കർ, സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ, രവി ശാസ്ത്രി, ദിലീപ് വെങ്സർക്കാർ തുടങ്ങിയ ഇതിഹാസങ്ങൾ മുംബൈയ്ക്കായി രഞ്ജി കളിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1990-കളിൽ സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കറും വിനോദ് കാംബ്ലിയും ചേർന്ന് സ്കൂൾ ക്രിക്കറ്റിൽ 664 റൺസിന്റെ ലോക റെക്കോർഡ് കൂട്ടുകെട്ട് സ്ഥാപിച്ചത് മുംബൈ ക്രിക്കറ്റിന്റെ അടിത്തറയുടെ തെളിവാണ്. രഞ്ജി ഫൈനലുകളിൽ മുംബൈയുടെ വിജയനിരക്ക് 87.5 ശതമാനമാണ് — 48 ഫൈനലിൽ 42 ജയം. 2023-24-ൽ എട്ട് വർഷത്തെ കിരീട വരൾച്ചയ്ക്കൊടുവിൽ മുംബൈ വീണ്ടും ചാമ്പ്യന്മാരായി — 1970-കൾക്ക് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും നീണ്ട കിരീടമില്ലാ കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്. രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റത്തിൽ തന്നെ തിളങ്ങിയ താരങ്ങളിൽ സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ (1988-ൽ ഗുജറാത്തിനെതിരെ 100 റൺസ്) ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധൻ — അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് 15 വയസ്സ് മാത്രമായിരുന്നു പ്രായം.

Why Ranji Trophy Matters

രഞ്ജി ട്രോഫിയാണ് ഇന്ത്യൻ ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റർമാരുടെ പ്രധാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വേദി. ദീർഘ ഫോർമാറ്റിൽ താരങ്ങളുടെ ക്ഷമയും സാങ്കേതിക മികവും പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് ഇവിടെയാണ്. രഞ്ജി ട്രോഫി ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയ താരം വസീം ജാഫറാണ്. ഇറാനി കപ്പ് (രഞ്ജി ചാമ്പ്യന്മാർ vs ശേഷിക്കുന്ന ഇന്ത്യ) രഞ്ജി സീസണുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ടൂർണമെന്റാണ്. ഇന്ന് 38 ടീമുകൾ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ മത്സരിക്കുന്നു — എലൈറ്റ്, പ്ലേറ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിച്ചാണ് ലീഗ് നടക്കുന്നത്.

Key Facts for Exams

• രഞ്ജി ട്രോഫി ആരംഭം: 1934-35 സീസൺ; പേര് രഞ്ജിത്ത്സിൻഹ്ജിയുടെ പേരിൽ; ആദ്യ ജേതാവ് ബോംബെ.
• ഏറ്റവും കൂടുതൽ കിരീടങ്ങൾ: മുംബൈ — 42 (അവസാനം 2023-24, നായകൻ അജിൻക്യ രഹാനെ).
• മുംബൈയുടെ തുടർച്ചയായ 15 കിരീടങ്ങൾ: 1958-59 മുതൽ 1972-73 വരെ — ലോക റെക്കോർഡ്.
• കർണാടക 8, ഡൽഹി 7, മധ്യപ്രദേശ്/ഹോൾക്കർ 6, ബറോഡ 5, സൗരാഷ്ട്ര 4, വിദർഭ 3 കിരീടങ്ങൾ.
• 2024-25 ജേതാവ്: വിദർഭ (മൂന്നാം കിരീടം — കേരളത്തെ ആദ്യ ഇന്നിംഗ്സ് ലീഡിൽ തോൽപ്പിച്ചു, നാഗ്പൂർ).
• കേരളത്തിന്റെ ആദ്യ രഞ്ജി ഫൈനൽ: 2024-25.
• ഒരു സീസണിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിക്കറ്റ്: ഹർഷ് ദുബെ — 69 (2024-25, വിദർഭ).
• 2020-21 സീസൺ കോവിഡ് കാരണം നടന്നില്ല; ഫോർമാറ്റ്: നാല് ദിവസത്തെ മത്സരങ്ങൾ, ബി.സി.സി.ഐ. സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.
• രഞ്ജി ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ്: വസീം ജാഫർ.
• രഞ്ജി ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ്: വസീം ജാഫർ (12,000+); ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിക്കറ്റ്: രാജേന്ദർ ഗോയൽ.
• ഏറ്റവും ഉയർന്ന വ്യക്തിഗത സ്കോർ: ബി.ബി. നിംബാൽക്കർ — 443 നോട്ടൗട്ട് (1948-49, മഹാരാഷ്ട്ര).
• ഒരു സീസണിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ്: വി.വി.എസ്. ലക്ഷ്മൺ — 1415 (1999-2000).