PM Kisan Samman Nidhi

കർഷക കുടുംബങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് വരുമാന സഹായം നൽകുന്ന കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പ്രധാന പദ്ധതിയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി കിസാൻ സമ്മാൻ നിധി (PM-KISAN). കൃഷി ആവശ്യങ്ങൾക്കും കുടുംബ ചെലവുകൾക്കുമായി വർഷത്തിൽ 6,000 രൂപ നേരിട്ട് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന ഈ പദ്ധതി ഡയറക്ട് ബെനഫിറ്റ് ട്രാൻസ്ഫറിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. കേരള പി.എസ്.സി. പരീക്ഷകളിൽ കാർഷിക പദ്ധതികളിൽ നിന്നുള്ള ചോദ്യങ്ങളിൽ PM-KISAN സ്ഥിരമായി ഉൾപ്പെടുന്നു.

Background and Launch

2019 ഫെബ്രുവരി 24-ന് ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഗോരഖ്പൂരിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി PM-KISAN പദ്ധതി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. പദ്ധതി 2018 ഡിസംബർ 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു. തെലങ്കാനയിലെ റൈതു ബന്ധു പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ദേശീയ തലത്തിൽ ഇത് നടപ്പിലാക്കിയത്. 100 ശതമാനം കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെയുള്ള സെൻട്രൽ സെക്ടർ പദ്ധതിയാണിത്. കൃഷി കർഷകക്ഷേമ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലെ കൃഷി സഹകരണ കർഷകക്ഷേമ വകുപ്പാണ് നടത്തിപ്പ് ഏജൻസി.

Benefits and Structure

• സഹായ തുക: യോഗ്യമായ എല്ലാ കർഷക കുടുംബങ്ങൾക്കും വർഷത്തിൽ 6,000 രൂപ — നാല് മാസം കൂടുമ്പോൾ 2,000 രൂപ വീതം മൂന്ന് തുല്യ ഗഡുക്കളായി നൽകുന്നു.
• കുടുംബ നിർവചനം: ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശ രേഖകൾ പ്രകാരം കൃഷിയോഗ്യമായ ഭൂമി കൈവശമുള്ള ഭർത്താവ്, ഭാര്യ, പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത മക്കൾ എന്നിവരടങ്ങുന്ന കുടുംബം.
• പേയ്‌മെന്റ് രീതി: ഡയറക്ട് ബെനഫിറ്റ് ട്രാൻസ്ഫർ (DBT) വഴി നേരിട്ട് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക്.
• ഗുണഭോക്താക്കൾ: 11 കോടിയിലധികം കർഷകർക്ക് ഇതുവരെ പ്രയോജനം ലഭിച്ചു.

Eligibility and Exclusions

ആരംഭത്തിൽ 2 ഹെക്ടർ വരെ ഭൂമിയുള്ള ചെറുകിട-നാമമാത്ര കർഷകർക്ക് (small and marginal farmers) മാത്രമായിരുന്നു ആനുകൂല്യം. 2019 ജൂൺ 1 മുതൽ പദ്ധതി പരിഷ്കരിച്ച് ഭൂവിസ്തൃതി പരിഗണിക്കാതെ എല്ലാ ഭൂമിയുള്ള കർഷക കുടുംബങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ ചില വിഭാഗങ്ങളെ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്: സ്ഥാപന ഭൂവുടമകൾ, ഭരണഘടനാ പദവികൾ വഹിക്കുന്ന കർഷക കുടുംബങ്ങൾ, കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാർ ജീവനക്കാർ (മുൻ/നിലവിലെ), ആദായനികുതി അടയ്ക്കുന്നവർ, ഡോക്ടർമാർ, എഞ്ചിനീയർമാർ, അഭിഭാഷകർ തുടങ്ങിയ പ്രൊഫഷണലുകൾ, പ്രതിമാസം 10,000 രൂപയിൽ കൂടുതൽ പെൻഷൻ വാങ്ങുന്ന വിരമിച്ചവർ എന്നിവർ യോഗ്യരല്ല. ആധാർ കാർഡും ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടും നിർബന്ധമാണ്. ഗുണഭോക്തൃ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നത് സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളാണ്.

Significance

കാർഷിക നിക്ഷേപങ്ങൾക്കുള്ള ധനസഹായം, കടബാധ്യത കുറയ്ക്കൽ, ഗ്രാമീണ വരുമാനം ഉയർത്തൽ, "കർഷക വരുമാനം ഇരട്ടിയാക്കൽ" ലക്ഷ്യത്തിന് പിന്തുണ എന്നിവയാണ് പദ്ധതിയുടെ സംഭാവനകൾ. ആധാർ അധിഷ്ഠിത DBT, മൊബൈൽ ആപ്പ്, pmkisan.gov.in പോർട്ടൽ എന്നിവ ഡിജിറ്റൽ ഭരണത്തിന്റെ മാതൃകയാണ്. പരീക്ഷയ്ക്ക്: ഉദ്ഘാടന തീയതിയും സ്ഥലവും (2019 ഫെബ്രുവരി 24, ഗോരഖ്പൂർ), പ്രാബല്യ തീയതി (2018 ഡിസംബർ 1), 6,000 രൂപ / 2,000 രൂപ ഗഡുക്കൾ, 2019 ജൂൺ 1-ലെ വിപുലീകരണം, ഒഴിവാക്കലുകൾ, ഹെൽപ്പ്‌ലൈൻ (155261 / 1800-115-526) എന്നിവ ഓർത്തിരിക്കുക.

Key Facts for Exams