Paralympics: India's Heroes

The Paralympic Movement: From Stoke Mandeville to the World

പാരാലിമ്പിക്സിന്റെ വേരുകൾ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. 1948-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ആശുപത്രിയിൽ ഡോ. ലുഡ്വിഗ് ഗട്മാൻ നട്ടെല്ലിന് പരിക്കേറ്റ യുദ്ധ സൈനികരുടെ പുനരധിവാസത്തിനായി കായിക മത്സരങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇതാണ് പാരാലിമ്പിക് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തുടക്കം. 1960-ൽ റോമിൽ ആദ്യ പാരാലിമ്പിക് ഗെയിംസ് നടന്നു — ഒളിംപിക്സ് കഴിഞ്ഞ ഉടൻ അതേ നഗരത്തിൽ. 1988 സോൾ മുതലാണ് "പാരാലിമ്പിക്സ്" എന്ന പേര് ഔദ്യോഗികമായി ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങിയത്. ഇന്റർനാഷണൽ പാരാലിമ്പിക് കമ്മിറ്റി (ഐ.പി.സി.) 1989-ൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു; ആസ്ഥാനം ജർമ്മനിയിലെ ബോണിൽ. ഇന്ന് ഒളിംപിക്സിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ അതേ നഗരത്തിൽ നടക്കുന്ന ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഭിന്നശേഷി കായിക മാമാങ്കമാണ് പാരാലിമ്പിക്സ്. ഇന്ത്യയിൽ പാരാ കായികരംഗത്തിന്റെ ഭരണസമിതി പാരാലിമ്പിക് കമ്മിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ (പി.സി.ഐ.) ആണ്; നിലവിലെ പ്രസിഡന്റ് മൂന്ന് പാരാലിമ്പിക് മെഡലുകൾ നേടിയ ജാവലിൻ താരം ദേവേന്ദ്ര ഝാഝാരിയ.

Murlikant Petkar: The First Hero (1972)

പാരാലിമ്പിക്സിൽ ഇന്ത്യയുടെ കഥ തുടങ്ങുന്നത് 1972-ലെ ഹൈഡൽബർഗ് ഗെയിംസിലാണ്. യുദ്ധത്തിൽ പരിക്കേറ്റ മുൻ സൈനികൻ മുരളീകാന്ത് പെദ്കർ 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ നീന്തലിൽ 37.33 സെക്കൻഡിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്ത് സ്വർണം നേടി — പാരാലിമ്പിക്സിൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ മെഡലും ആദ്യ സ്വർണവും ഒരുമിച്ച്. 1965-ലെ യുദ്ധത്തിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ പെദ്കർ കായികരംഗത്തിലൂടെയാണ് ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നത്. ഈ ചരിത്ര നേട്ടത്തിന് 46 വർഷത്തിന് ശേഷം, 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന് അർജുന അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 1984-ലെ സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ/ന്യൂയോർക്ക് ഗെയിംസിൽ ഇന്ത്യ നാല് മെഡലുകൾ നേടി — ഭീംറാവു കേസർകർ ജാവലിനിൽ വെള്ളിയും ജോഗീന്ദർ സിംഗ് ബേദി ഷോട്ട്പുട്ടിൽ വെള്ളിയും ജാവലിൻ-ഡിസ്കസ് ഇനങ്ങളിൽ രണ്ട് വെങ്കലവും. എന്നാൽ 1988 മുതൽ 2000 വരെ നീണ്ട നാല് പതിപ്പുകളിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു മെഡലും ലഭിച്ചില്ല.

Devendra Jhajharia: The Javelin Legend (2004–2020)

2004-ലെ ഏതൻസ് ഗെയിംസിലാണ് ഇന്ത്യയുടെ വരണ്ട കാലത്തിന് അറുതിയായത്. രാജസ്ഥാൻകാരനായ ദേവേന്ദ്ര ഝാഝാരിയ ജാവലിൻ ത്രോയിൽ 62.15 മീറ്റർ എറിഞ്ഞ് ലോക റെക്കോർഡോടെ സ്വർണം നേടി. അതേ പതിപ്പിൽ രാജീന്ദർ സിംഗ് റഹേലു പവർലിഫ്റ്റിംഗിൽ (56 കിലോ) വെങ്കലം നേടി. 2012 ലണ്ടനിൽ ഗിരീഷ് നാഗരാജേഗൗഡ ഹൈജമ്പിൽ (എഫ്42) വെള്ളി നേടി. 2016 റിയോയിൽ ഇന്ത്യ നാല് മെഡലുകൾ നേടി എക്കാലത്തെയും മികച്ച നേട്ടത്തിന് ഒപ്പമെത്തി: ഝാഝാരിയ 63.97 മീറ്ററോടെ സ്വന്തം ലോക റെക്കോർഡ് തകർത്ത് രണ്ടാം സ്വർണം നേടി — രണ്ട് പാരാലിമ്പിക് സ്വർണങ്ങൾ നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ താരം. മാരിയപ്പൻ തങ്കവേലു ഹൈജമ്പിൽ (എഫ്42) 1.89 മീറ്റർ ചാടി സ്വർണം നേടി. 45-ാം വയസ്സിൽ ദീപ മാലിക് ഷോട്ട്പുട്ടിൽ (എഫ്53) വെള്ളി നേടി — പാരാലിമ്പിക് മെഡൽ നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിത. വരുൺ സിംഗ് ഭാട്ടി ഹൈജമ്പിൽ വെങ്കലവും നേടി. 2020 ടോക്കിയോയിൽ ഝാഝാരിയ വെള്ളി കൂടി നേടി മൂന്ന് പാരാലിമ്പിക് മെഡലുകളുടെ ഉടമയായി.

Tokyo 2020: The Breakthrough of 19 Medals

2021-ൽ നടന്ന ടോക്കിയോ 2020 പാരാലിമ്പിക്സ് ഇന്ത്യൻ പാരാ കായികരംഗത്തെ മാറ്റിമറിച്ചു. 54 അംഗ സംഘം 19 മെഡലുകൾ നേടി — 5 സ്വർണം, 8 വെള്ളി, 6 വെങ്കലം; മെഡൽ പട്ടികയിൽ 24-ാം സ്ഥാനം. ടോക്കിയോയ്ക്ക് മുൻപ് 11 പതിപ്പുകളിലായി ഇന്ത്യ ആകെ നേടിയത് 12 മെഡലുകൾ മാത്രമായിരുന്നു — ഒരൊറ്റ പതിപ്പിൽ അതിനെ മറികടന്നു. അന്ന് 19 വയസ്സുകാരിയായ അവനി ലേഖര വനിതകളുടെ 10 മീറ്റർ എയർ റൈഫിളിൽ (എസ്എച്ച്1) പാരാലിമ്പിക് റെക്കോർഡോടെ (249.6) സ്വർണം നേടി — പാരാലിമ്പിക് സ്വർണം നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിത; 50 മീറ്റർ റൈഫിൾ ത്രീ പൊസിഷനിൽ വെങ്കലവും. സുമിത് അന്തിൽ ജാവലിനിൽ (എഫ്64) 68.55 മീറ്റർ എറിഞ്ഞ് ലോക റെക്കോർഡോടെ സ്വർണം. മനീഷ് നർവാൾ 50 മീറ്റർ പിസ്റ്റളിൽ (എസ്എച്ച്1) സ്വർണം — ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പാരാ ഷൂട്ടിംഗ് ഒന്ന്-രണ്ട് ഫിനിഷിൽ സിംഗ്രാജ് അധാന വെള്ളി നേടി. പാരാലിമ്പിക്സിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച ബാഡ്മിന്റണിൽ പ്രമോദ് ഭഗത് (സിംഗിൾസ് എസ്എൽ3), കൃഷ്ണ നഗർ (സിംഗിൾസ് എസ്എച്ച്6) എന്നിവർ സ്വർണം നേടി. ഭവിന പട്ടേൽ ടേബിൾ ടെന്നീസിൽ വെള്ളി — ഈ ഇനത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പാരാലിമ്പിക് മെഡൽ. ഹർവീന്ദർ സിംഗ് അമ്പെയ്ത്തിൽ വെങ്കലം — അമ്പെയ്ത്തിലെ ആദ്യ മെഡൽ. ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സുഹാസ് യതിരാജ് ബാഡ്മിന്റണിൽ വെള്ളി നേടി — പാരാലിമ്പിക് മെഡൽ നേടുന്ന ആദ്യ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.

Paris 2024: 29 Medals and Into the Top 20

2024-ലെ പാരീസ് പാരാലിമ്പിക്സിൽ ഇന്ത്യ എല്ലാ റെക്കോർഡുകളും തകർത്തു — 29 മെഡലുകൾ: 7 സ്വർണം, 9 വെള്ളി, 13 വെങ്കലം. 84 പാരാ താരങ്ങൾ 12 ഇനങ്ങളിൽ മത്സരിച്ചു — ഇതുവരെയുള്ള ഏറ്റവും വലിയ സംഘം; പാരാ സൈക്ലിംഗ്, പാരാ റോയിംഗ്, ബ്ലൈൻഡ് ജൂഡോ എന്നിവയിൽ ഇന്ത്യയുടെ അരങ്ങേറ്റവും. 17 മെഡലുകൾ അത്‌ലറ്റിക്സിൽ നിന്ന് — ഏറ്റവും വിജയകരമായ ഇനം. മെഡൽ പട്ടികയിൽ 18-ാം സ്ഥാനം — ആദ്യമായി ആദ്യ 20-ൽ. അവനി ലേഖര 10 മീറ്റർ എയർ റൈഫിളിൽ കിരീടം നിലനിർത്തി — രണ്ട് പാരാലിമ്പിക് സ്വർണങ്ങൾ നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിത; മോണ അഗർവാൾ അതേ ഇനത്തിൽ വെങ്കലം നേടി. സുമിത് അന്തിൽ ജാവലിൻ കിരീടം നിലനിർത്തി. നവ്ദീപ് സിംഗ് (ജാവലിൻ എഫ്41), ധരംബീർ നെയ്ൻ (ക്ലബ് ത്രോ എഫ്51), പ്രവീൺ കുമാർ (ഹൈജമ്പ് ടി64) എന്നിവർ അത്‌ലറ്റിക്സ് സ്വർണങ്ങൾ നേടി. ഹർവീന്ദർ സിംഗ് അമ്പെയ്ത്തിൽ സ്വർണം നേടി — അമ്പെയ്ത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പാരാലിമ്പിക് സ്വർണം. നിതീഷ് കുമാർ ബാഡ്മിന്റൺ സിംഗിൾസ് എസ്എൽ3-ൽ സ്വർണത്തോടെ ഇന്ത്യയുടെ പാരാ ബാഡ്മിന്റൺ ആധിപത്യം തുടർന്നു. പ്രീതി പാലിന്റെ സ്പ്രിന്റ് വെങ്കലങ്ങൾ, മനീഷ് നർവാളിന്റെ വെള്ളി എന്നിവയും നേട്ടങ്ങളായി. പാരീസോടെ ഇന്ത്യയുടെ ആകെ പാരാലിമ്പിക് മെഡൽ നേട്ടം 60 ആയി — 16 സ്വർണം, 21 വെള്ളി, 23 വെങ്കലം. 1972-ലെ ഒരൊറ്റ സ്വർണത്തിൽ നിന്ന് അരനൂറ്റാണ്ട് കൊണ്ട് ലോക പാരാ കായിക ശക്തികളിലൊന്നായി ഇന്ത്യ വളർന്ന കഥയാണിത്.

More Heroes, More Firsts

പാരീസ് 2024-ലെ നേട്ടങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ നിരവധി പുതുമുഖ വീരന്മാരുണ്ട്. പ്രീതി പാൽ 100 മീറ്റർ, 200 മീറ്റർ ടി35 സ്പ്രിന്റുകളിൽ വെങ്കലം നേടി — ട്രാക്ക് ഇനത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പാരാലിമ്പിക് മെഡലുകൾ. മോണ അഗർവാൾ ഷൂട്ടിംഗിൽ വെങ്കലം നേടി അവനിക്കൊപ്പം ഇരട്ട പോഡിയം സമ്മാനിച്ചു. നിഷാദ് കുമാർ, പ്രവീൺ കുമാർ, ശരദ് കുമാർ തുടങ്ങിയ ഹൈജമ്പർമാരും യോഗേഷ് കത്തൂനിയ (ഡിസ്കസ്), സിംഗ്രാജ് അധാന, സുന്ദർ സിംഗ് ഗുർജാർ, മനോജ് സർകാർ തുടങ്ങിയവരും ടോക്കിയോ മുതൽ പാരീസ് വരെ സ്ഥിരമായി പോഡിയത്തിലെത്തുന്നു. ദീപ മാലിക് 2019-ൽ ഖേൽ രത്ന പുരസ്കാരം നേടി — ഈ ബഹുമതി ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വനിതാ പാരാ അത്‌ലറ്റുകളിലൊരാൾ. ടാർഗെറ്റ് ഒളിംപിക് പോഡിയം സ്കീം (ടോപ്സ്) പോലുള്ള സർക്കാർ പിന്തുണാ പദ്ധതികൾ പാരാ താരങ്ങൾക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചതാണ് സമീപ വർഷങ്ങളിലെ കുതിപ്പിന് പിന്നിലെ പ്രധാന ഘടകം. പരിശീലന സൗകര്യങ്ങൾ, വിദേശ പരിശീലനം, ആധുനിക ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഇന്ന് പാരാ താരങ്ങൾക്കും ലഭിക്കുന്നു. ഓരോ പാരാലിമ്പിക്സിലും മെഡൽ നേട്ടം ഇരട്ടിയാകുന്നു എന്ന പ്രവണത തുടർന്നാൽ ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് 2028-ൽ ഇന്ത്യ കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്തും.

Key Facts for Exams

• പാരാലിമ്പിക് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തുടക്കം: 1948 സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ഗെയിംസ് (ഡോ. ലുഡ്വിഗ് ഗട്മാൻ).
• ആദ്യ പാരാലിമ്പിക്സ്: 1960 റോം; ഐ.പി.സി. രൂപീകരണം 1989; ആസ്ഥാനം ബോൺ (ജർമ്മനി).
• ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പാരാലിമ്പിക് മെഡൽ: മുരളീകാന്ത് പെദ്കർ, 1972 ഹൈഡൽബർഗ് — 50 മീ. ഫ്രീസ്റ്റൈൽ നീന്തൽ സ്വർണം (37.33 സെക്കൻഡ്).
• രണ്ട് പാരാലിമ്പിക് സ്വർണങ്ങൾ നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ താരം: ദേവേന്ദ്ര ഝാഝാരിയ (2004 ഏതൻസ്, 2016 റിയോ — ജാവലിൻ).
• പാരാലിമ്പിക് മെഡൽ നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിത: ദീപ മാലിക്, 2016 റിയോ, ഷോട്ട്പുട്ട് വെള്ളി.
• പാരാലിമ്പിക് സ്വർണം നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിത: അവനി ലേഖര, 2020 ടോക്കിയോ, 10 മീ. എയർ റൈഫിൾ (എസ്എച്ച്1).
• ടോക്കിയോ 2020: 19 മെഡലുകൾ (5-8-6), 24-ാം സ്ഥാനം — ആദ്യ ഇരട്ട അക്ക നേട്ടം.
• ബാഡ്മിന്റൺ അരങ്ങേറ്റം ടോക്കിയോ 2020-ൽ; സ്വർണം — പ്രമോദ് ഭഗത്, കൃഷ്ണ നഗർ.
• പാരീസ് 2024: 29 മെഡലുകൾ (7-9-13), 18-ാം സ്ഥാനം — ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനം; 84 താരങ്ങൾ.
• അമ്പെയ്ത്തിലെ ആദ്യ സ്വർണം: ഹർവീന്ദർ സിംഗ്, പാരീസ് 2024.
• ആകെ പാരാലിമ്പിക് മെഡലുകൾ (2024 വരെ): 60 — 16 സ്വർണം, 21 വെള്ളി, 23 വെങ്കലം.
• പി.സി.ഐ. പ്രസിഡന്റ്: ദേവേന്ദ്ര ഝാഝാരിയ.