Montreal Protocol and the Kigali Amendment

അന്താരാഷ്ട്ര പരിസ്ഥിതി കരാറുകളിൽ ഏറ്റവും വിജയകരമെന്ന് പരക്കെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതാണ് മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ. ഓസോൺ പാളിയെ സംരക്ഷിക്കാനായി രൂപപ്പെട്ട ഈ കരാർ 2016-ലെ കിഗാലി ഭേദഗതിയോടെ കാലാവസ്ഥാ സംരക്ഷണത്തിന്റെ കൂടി ഉപകരണമായി. ഓസോൺ ദിനം, ODS പദാർത്ഥങ്ങൾ, കിഗാലി ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ഇന്ത്യയുടെ ഘട്ടം കുറയ്ക്കൽ പദ്ധതി എന്നിവ പരീക്ഷകളിൽ സ്ഥിരം ചോദ്യവിഷയങ്ങളാണ്.

The Ozone Layer and the Hole Above Antarctica

ഭൂമിയുടെ സ്ട്രാറ്റോസ്ഫിയറിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഓസോൺ പാളി സൂര്യന്റെ ഹാനികരമായ അൾട്രാവയലറ്റ് (UV) വികിരണങ്ങളിൽ നിന്ന് ജീവനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. 1974-ൽ മാരിയോ മൊളിനയും ഷെർവുഡ് റൗളണ്ടും ക്ലോറോഫ്ലൂറോകാർബണുകൾ (CFCs) ഓസോണിനെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി — ഈ കണ്ടെത്തലിന് 1995-ൽ അവർക്ക് രസതന്ത്ര നൊബേൽ ലഭിച്ചു. 1985-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അന്റാർട്ടിക്കയ്ക്ക് മുകളിൽ ഓസോണിൽ വൻ "ദ്വാരം" കണ്ടെത്തി. ഇതേ വർഷം ഓസോൺ പാളി സംരക്ഷണത്തിനുള്ള ഫ്രെയിംവർക്ക് കൺവെൻഷനായി വിയന്ന കൺവെൻഷൻ (1985) അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു — നിർദ്ദിഷ്ട നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത ഒരു പൊതു ചട്ടക്കൂട്.

The Montreal Protocol, 1987

വിയന്ന കൺവെൻഷന്റെ കീഴിൽ 1987 സെപ്റ്റംബർ 16-ന് കാനഡയിലെ മോൺട്രിയലിൽ 46 രാഷ്ട്രങ്ങൾ "ഓസോൺ പാളിയെ ശോഷിപ്പിക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ" ഒപ്പുവെച്ചു; 1989 ജനുവരി 1-ന് ഇത് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. ക്ലോറോഫ്ലൂറോകാർബണുകൾ (CFCs), ഹാലോണുകൾ, ഹൈഡ്രോക്ലോറോഫ്ലൂറോകാർബണുകൾ (HCFCs), മീഥൈൽ ബ്രോമൈഡ് തുടങ്ങിയ ഓസോൺ ശോഷിപ്പിക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളുടെ (Ozone-Depleting Substances — ODS) ഉത്പാദനവും ഉപഭോഗവും ഘട്ടംഘട്ടമായി നിർത്തലാക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സമയം അനുവദിച്ചും മൾട്ടിലാറ്ററൽ ഫണ്ട് (1991-ൽ സ്ഥാപിതം) വഴി സാമ്പത്തിക-സാങ്കേതിക സഹായം നൽകിയുമാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത്.

Why It Is Called the Most Successful Environmental Treaty

മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ വിജയത്തിന് മൂന്ന് കാരണങ്ങളുണ്ട്. ഒന്ന്, സാർവത്രിക പങ്കാളിത്തം: 2009 സെപ്റ്റംബർ 16-ന് വിയന്ന കൺവെൻഷനും മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോളും ഐക്യരാഷ്ട്ര ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി എല്ലാ 198 രാഷ്ട്രങ്ങളും അംഗീകരിച്ച കരാറുകളായി — സാർവത്രിക അംഗീകാരം നേടിയ ആദ്യ കരാർ. രണ്ട്, ഫലപ്രാപ്തി: നിയന്ത്രിത ODS-ന്റെ 99 ശതമാനത്തോളം ഘട്ടം നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു; ഓസോൺ പാളി വീണ്ടെടുക്കലിന്റെ പാതയിലാണ് — ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ 1980-ലെ നിലയിലേക്ക് തിരികെയെത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. മൂന്ന്, കാലാവസ്ഥാ സഹലാഭം: ODS-കൾ ശക്തമായ ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങൾ കൂടിയായതിനാൽ അവയുടെ നിർത്തലാക്കൽ വൻതോതിൽ താപനം ഒഴിവാക്കി.

World Ozone Day

മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ ഒപ്പുവെച്ചതിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പൊതുസഭ 1994-ൽ സെപ്റ്റംബർ 16 "ഓസോൺ പാളി സംരക്ഷണത്തിനുള്ള അന്തർദേശീയ ദിനമായി" (World Ozone Day) പ്രഖ്യാപിച്ചു. എല്ലാ വർഷവും ഈ ദിവസം ഓസോൺ സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

The Kigali Amendment, 2016

CFC-കൾക്ക് പകരമായി വ്യവസായങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ഹൈഡ്രോഫ്ലൂറോകാർബണുകൾ (HFCs) ഓസോൺ പാളിയെ നശിപ്പിക്കുന്നില്ല (ഓസോൺ ശോഷണ ശേഷി പൂജ്യം) — പക്ഷേ അവ അതിശക്തമായ ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളാണ്. ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ 2016 ഒക്ടോബർ 15-ന് റുവാണ്ടയുടെ തലസ്ഥാനമായ കിഗാലിയിൽ നടന്ന കക്ഷികളുടെ 28-ാം സമ്മേളനത്തിൽ (MOP-28) 197 രാഷ്ട്രങ്ങൾ കിഗാലി ഭേദഗതി അംഗീകരിച്ചു. കുറഞ്ഞത് 20 രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ അംഗീകാരത്തിനു ശേഷം 2019 ജനുവരി 1-ന് ഇത് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. ഭേദഗതി പ്രകാരം HFC-കളുടെ ഉത്പാദനവും ഉപഭോഗവും ഘട്ടംഘട്ടമായി കുറയ്ക്കണം — വികസിത രാജ്യങ്ങൾ 2019 മുതൽ കുറയ്ക്കൽ തുടങ്ങി 2036-ഓടെ 85 ശതമാനം കുറയ്ക്കണം; മിക്ക വികസ്വര രാജ്യങ്ങളും 2024-ൽ ഉപഭോഗം മരവിപ്പിക്കണം. മൊത്തത്തിൽ 2040-കളുടെ അവസാനത്തോടെ HFC ഉപഭോഗം 80–85 ശതമാനം കുറയ്ക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. വിജയകരമായി നടപ്പാക്കിയാൽ 2100-ഓടെ 0.5 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെ ആഗോള താപനം ഒഴിവാക്കാനാകും — ഇതോടെ മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ ഒരു കാലാവസ്ഥാ കരാർ കൂടിയായി.

India and the Kigali Amendment

ഇന്ത്യ 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ കിഗാലി ഭേദഗതി അംഗീകരിച്ചു. പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ ഗ്രൂപ്പിലുള്ള ഇന്ത്യ 2028 ജനുവരി 1-ന് HFC ഉപഭോഗം മരവിപ്പിക്കണം (2024–2026 ശരാശരി + HCFC അടിസ്ഥാനത്തിന്റെ 65 ശതമാനം എന്നതാണ് അടിസ്ഥാന നില), തുടർന്ന് ഘട്ടംഘട്ടമായി കുറയ്ക്കണം: 2032-ഓടെ 10 ശതമാനം, 2037-ഓടെ 20 ശതമാനം, 2042-ഓടെ 30 ശതമാനം, 2047-ഓടെ 85 ശതമാനം. ഈ പ്രതിജ്ഞ നിറവേറ്റാൻ 2026 ഏപ്രിലിൽ കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം ഉത്തരവിറക്കി: 2027 ഡിസംബർ 31-നു ശേഷം പുതിയതോ അധികമോ ആയ HFC ഉത്പാദന പദ്ധതികൾക്ക് പരിസ്ഥിതി അനുമതി (Environmental Clearance) നൽകരുത്.

Ozone Layer Recovery: Current Status

പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ വിജയം അളവുകളിൽ കാണാം: അന്തരീക്ഷത്തിലെ പ്രധാന ODS-കളുടെ സാന്ദ്രത കുറഞ്ഞുവരുന്നു; അന്റാർട്ടിക് ഓസോൺ ദ്വാരം ചുരുങ്ങുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ശാസ്ത്രജ്ഞർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2022-ലെ നാലുവർഷ ശാസ്ത്രീയ വിലയിരുത്തൽ പ്രകാരം ആഗോളതലത്തിൽ 2040-ഓടെയും അന്റാർട്ടിക്കിൽ 2066-ഓടെയും ഓസോൺ പാളി 1980-കളിലെ നിലയിലേക്ക് വീണ്ടെടുക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ODS-കൾ ശക്തമായ ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങൾ കൂടിയായതിനാൽ അവയുടെ നിർത്തലാക്കൽ ഇതിനകം വൻതോതിൽ ആഗോള താപനം ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട് — മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്നത്തെ താപനം വളരെ കൂടുതലാകുമായിരുന്നു എന്ന് പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു.

Montreal Protocol vs Climate Treaties

പരീക്ഷകളിൽ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകാറുള്ള ഒരു കാര്യമുണ്ട്: മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ ഓസോൺ പാളിക്കുള്ളതാണ്, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിനുള്ളതല്ല — കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് UNFCCC-യും അതിന്റെ പ്രോട്ടോക്കോളുകളുമാണ് (ക്യോട്ടോ, പാരീസ്). കിഗാലി ഭേദഗതിയോടെയാണ് മോൺട്രിയൽ ആദ്യമായി ഒരു കാലാവസ്ഥാ ലക്ഷ്യം (HFC കുറയ്ക്കൽ) ഏറ്റെടുത്തത്. മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ വിയന്ന കൺവെൻഷന്റെ (1985) കീഴിലാണ് വരുന്നത്; ക്യോട്ടോയും പാരീസും UNFCCC-യുടെ (1992) കീഴിലും. "ഏത് കരാർ ഏത് കൺവെൻഷന്റെ കീഴിൽ" എന്ന ചോദ്യം പരീക്ഷകളിൽ പതിവാണ് — ഇത് കൃത്യമായി ഓർമ്മിക്കുക.

India and the Montreal Protocol

ഇന്ത്യ മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ ആദ്യകാല കക്ഷികളിലൊന്നാണ്. വികസ്വര രാജ്യമെന്ന നിലയിൽ കൂടുതൽ സമയം ലഭിച്ച ഇന്ത്യ നിശ്ചയിച്ച ഷെഡ്യൂൾ പ്രകാരം CFC-കളുടെ ഉത്പാദനവും ഉപഭോഗവും 2010-ഓടെ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കി. HCFC ഘട്ടം നിർത്തലാക്കലിലും ഇന്ത്യ മുന്നിലാണ് — 2025-ഓടെ HCFC-കളിൽ 67.5 ശതമാനം കുറവ് ഇന്ത്യ നേടിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. മൾട്ടിലാറ്ററൽ ഫണ്ടിന്റെ സഹായത്തോടെ ഇന്ത്യൻ വ്യവസായങ്ങൾ ഓസോൺ സൗഹൃദ സാങ്കേതികവിദ്യകളിലേക്ക് മാറി — ഇത് മോൺട്രിയൽ മാതൃകയുടെ "ധനസഹായത്തോടെയുള്ള പരിവർത്തനം" എന്ന തത്വത്തിന്റെ വിജയമാണ്.

Amendments That Strengthened the Protocol

മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ ഒരു തവണ എഴുതി അവസാനിപ്പിച്ച കരാറല്ല — ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾക്കനുസരിച്ച് പലതവണ ഭേദഗതി ചെയ്യപ്പെട്ടു. ലണ്ടൻ ഭേദഗതി (1990), കോപ്പൻഹേഗൻ ഭേദഗതി (1992) തുടങ്ങിയവ ഘട്ടം നിർത്തലാക്കൽ വേഗത്തിലാക്കുകയും പുതിയ പദാർത്ഥങ്ങളെ നിയന്ത്രണത്തിൽ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. കിഗാലി ഭേദഗതി (2016) ഈ പരമ്പരയിലെ ഏറ്റവും പുതിയതാണ് — ഓസോൺ സംരക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് കാലാവസ്ഥാ സംരക്ഷണത്തിലേക്കുള്ള പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ വികാസം.

Key Facts for Exams

• മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ: 1987 സെപ്റ്റംബർ 16-ന് 46 രാഷ്ട്രങ്ങൾ ഒപ്പുവെച്ചു; പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നത് 1989 ജനുവരി 1-ന്.
• ലക്ഷ്യം: ഓസോൺ ശോഷിപ്പിക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളുടെ (ODS) ഉത്പാദനവും ഉപഭോഗവും ഘട്ടം നിർത്തലാക്കൽ — CFC, ഹാലോണുകൾ, HCFC, മീഥൈൽ ബ്രോമൈഡ്.
• ഐക്യരാഷ്ട്ര ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ സാർവത്രിക അംഗീകാരമുള്ള കരാർ — 2009-ൽ 198 കക്ഷികളും (വിയന്ന കൺവെൻഷനോടൊപ്പം).
• വിയന്ന കൺവെൻഷൻ (1985): ഓസോൺ പാളി സംരക്ഷണത്തിനുള്ള ഫ്രെയിംവർക്ക് കൺവെൻഷൻ — നിർദ്ദിഷ്ട നിയന്ത്രണങ്ങളില്ല.
• World Ozone Day: സെപ്റ്റംബർ 16 — UNGA 1994-ൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു (പ്രോട്ടോക്കോൾ ഒപ്പുവെച്ച ദിവസത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക്).
• മൾട്ടിലാറ്ററൽ ഫണ്ട് (1991): വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ ODS നിർത്തലാക്കലിൽ സഹായിക്കാനുള്ള ധനസംവിധാനം.
• കിഗാലി ഭേദഗതി: 2016 ഒക്ടോബർ 15-ന് MOP-28-ൽ കിഗാലിയിൽ (റുവാണ്ട) 197 രാഷ്ട്രങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചു; പ്രാബല്യം 2019 ജനുവരി 1.
• HFC-കൾ ഓസോൺ പാളിയെ നശിപ്പിക്കുന്നില്ല (ODP പൂജ്യം) പക്ഷേ ശക്തമായ ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങൾ (ഉയർന്ന GWP).
• ലക്ഷ്യം: 2040-കളുടെ അവസാനത്തോടെ HFC ഉപഭോഗം 80–85% കുറയ്ക്കൽ; വികസിത രാജ്യങ്ങൾ 2036-ഓടെ 85% കുറയ്ക്കണം.
• 2100-ഓടെ 0.5°C വരെ ആഗോള താപനം ഒഴിവാക്കാൻ കിഗാലി ഭേദഗതിക്ക് കഴിയും.
• ഇന്ത്യ: 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ അംഗീകരിച്ചു; 2028 ജനുവരി 1-ന് ഉപഭോഗം മരവിപ്പിക്കൽ; 2032-ഓടെ 10%, 2037-ഓടെ 20%, 2042-ഓടെ 30%, 2047-ഓടെ 85% കുറവ്.
• 2026 ഏപ്രിൽ ഉത്തരവ്: 2027 ഡിസംബർ 31-നു ശേഷം പുതിയ HFC ഉത്പാദനത്തിന് പരിസ്ഥിതി അനുമതി നൽകരുത്.