Kalidasa: Meghaduta to Shakuntala

സംസ്കൃത ഭാഷയിലെ ഏറ്റവും മഹാനായ കവിയും നാടകകൃത്തുമായി കരുതപ്പെടുന്നയാളാണ് കാളിദാസൻ. ഗുപ്തസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സുവർണ്ണകാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ പ്രകൃതിവർണ്ണനയുടെയും പ്രണയത്തിന്റെയും ഉത്തമ മാതൃകകളാണ്. പി.എസ്.സി. പരീക്ഷകളിൽ കാളിദാസന്റെ കൃതികളുടെ പട്ടിക ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചോദിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളിലൊന്നാണ്.

Life and Period

കാളിദാസൻ ജീവിച്ച കാലഘട്ടം കൃത്യമായി അറിയില്ല; എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ സി.ഇ. 4–5 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, ഗുപ്തകാലഘട്ടത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നാണ് പൊതുവേ കരുതപ്പെടുന്നത്. ഗുപ്ത ചക്രവർത്തിയായ ചന്ദ്രഗുപ്തൻ രണ്ടാമന്റെ (വിക്രമാദിത്യൻ, ഭരണം സി.ഇ. 380–415) സദസ്സിലെ നവരത്നങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു കാളിദാസൻ എന്നാണ് പാരമ്പര്യം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മസ്ഥലത്തെക്കുറിച്ച് ബംഗാൾ, കാശ്മീർ, വിദർഭ, ഉജ്ജയിനി എന്നിങ്ങനെ വിവിധ സിദ്ധാന്തങ്ങളുണ്ട്; മേഘദൂതത്തിൽ ഉജ്ജയിനിയെക്കുറിച്ചുള്ള സ്നേഹപൂർണ്ണമായ വർണ്ണന ആ നഗരത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുപ്പം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

The Three Plays

കാളിദാസന്റെ മൂന്ന് നാടകങ്ങളാണ്: അഭിജ്ഞാനശാകുന്തളം, മാളവികാഗ്നിമിത്രം, വിക്രമോർവശീയം. ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമാണ് അഭിജ്ഞാനശാകുന്തളം — ദുഷ്യന്ത രാജാവും ശകുന്തളയും തമ്മിലുള്ള പ്രണയകഥ. മഹാഭാരതത്തിലെ കഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ നാടകം ലോകസാഹിത്യത്തിലെ തന്നെ മികച്ച കൃതികളിലൊന്നായി കരുതപ്പെടുന്നു. 1789-ൽ സർ വില്യം ജോൺസ് ഇത് ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയതോടെ യൂറോപ്പിൽ കാളിദാസൻ പ്രശസ്തനായി; ഗെയ്ഥെ അടക്കമുള്ള പാശ്ചാത്യ സാഹിത്യകാരന്മാർ ഇതിനെ പ്രശംസിച്ചു.

The Two Epics

രഘുവംശം (രഘുവിന്റെ വംശം) രഘുവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ കഥ പറയുന്ന മഹാകാവ്യമാണ് — ദിലീപൻ മുതൽ അഗ്നിവർണ്ണൻ വരെയുള്ള രാജാക്കന്മാരുടെ ചരിത്രം. കുമാരസംഭവം (കുമാരന്റെ ജനനം) ശിവപാർവ്വതിമാരുടെ വിവാഹവും കാർത്തികേയന്റെ ജനനവും വർണ്ണിക്കുന്നു. രണ്ട് കാവ്യങ്ങളും ക്ലാസിക്കൽ സംസ്കൃതത്തിന്റെ ഉത്തമ മാതൃകകളാണ്.

The Two Lyric Poems

മേഘദൂതം (മേഘദൂതൻ) ഒരു യക്ഷൻ തന്റെ വിരഹിണിയായ ഭാര്യയ്ക്ക് മേഘത്തിലൂടെ സന്ദേശം അയയ്ക്കുന്ന കഥയാണ് — സംസ്കൃത ഗീതകാവ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മനോഹരം. ഋതുസംഹാരം ആറ് ഋതുക്കളെ വർണ്ണിക്കുന്ന ഗീതകാവ്യമാണ്. ആകെ ഏഴ് കൃതികളാണ് കാളിദാസന്റേതായി കരുതപ്പെടുന്നത്: മൂന്ന് നാടകങ്ങൾ, രണ്ട് മഹാകാവ്യങ്ങൾ, രണ്ട് ഗീതകാവ്യങ്ങൾ.

Key Facts for Exams

അടുത്ത ലേഖനത്തിൽ ഹർഷവർദ്ധനന്റെ ജീവചരിത്രകാരനായ ബാണഭട്ടന്റെ ഹർഷചരിതത്തെക്കുറിച്ച് അറിയാം.