Carbon Markets and Trading

What Are Carbon Markets?

കാർബൺ മാർക്കറ്റുകൾ ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളുടെ ഉദ്‌വമനം കുറയ്ക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത വിപണി സംവിധാനങ്ങളാണ്. അടിസ്ഥാന ആശയം ലളിതമാണ് — മലിനീകരണത്തിന് വില നിശ്ചയിക്കുക. ഒരു ടൺ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് തുല്യത (tCO2e) കുറയ്ക്കുന്നതിന് ഒരു കാർബൺ ക്രെഡിറ്റ് നൽകുന്നു. ഉദ്‌വമനം ലക്ഷ്യത്തിന് താഴെ നിർത്തുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അധിക ക്രെഡിറ്റുകൾ ലഭിക്കും; അവ വിപണിയിൽ വിൽക്കാം. ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്രെഡിറ്റുകൾ വാങ്ങി നിയമാനുസൃതത നിലനിർത്തണം. ഇങ്ങനെ ഉദ്‌വമനം കുറയ്ക്കുന്നത് സാമ്പത്തികമായി ലാഭകരമാക്കുകയാണ് കാർബൺ വിപണികളുടെ ലക്ഷ്യം. രണ്ട് പ്രധാന തരങ്ങളുണ്ട്. കംപ്ലയൻസ് മാർക്കറ്റുകൾ നിയമപരമായി നിർബന്ധിതമാണ് — സർക്കാർ നിശ്ചയിച്ച ഉദ്‌വമന പരിധികൾ പാലിക്കണം. വൊളന്ററി മാർക്കറ്റുകളിൽ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്വമേധയാ പങ്കെടുത്ത് തങ്ങളുടെ കാർബൺ കാൽപ്പാട് ഓഫ്സെറ്റ് ചെയ്യുന്നു. യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ എമിഷൻ ട്രേഡിംഗ് സിസ്റ്റം (EU ETS) ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കംപ്ലയൻസ് മാർക്കറ്റാണ്.

India's Carbon Credit Trading Scheme (CCTS)

ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തര കാർബൺ വിപണി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയാണ് കാർബൺ ക്രെഡിറ്റ് ട്രേഡിംഗ് സ്കീം (CCTS). ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ (ഭേദഗതി) നിയമം 2022-ന്റെ (2022 ഡിസംബറിൽ പാസാക്കി) നിയമപരമായ അടിത്തറയിലാണ് പദ്ധതി. 2023 ജൂണിൽ വൈദ്യുതി മന്ത്രാലയവും ബ്യൂറോ ഓഫ് എനർജി എഫിഷ്യൻസിയും (BEE) ചേർന്ന് CCTS വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു. ഇന്ത്യൻ കാർബൺ മാർക്കറ്റിന്റെ (ICM) ഭാഗമായാണ് പദ്ധതി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പ്രധാന വ്യാവസായിക മേഖലകളിൽ ഹരിതഗൃഹ വാതക ഉദ്‌വമന തീവ്രത കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള വിപണി അധിഷ്ഠിത സംവിധാനമാണിത്. ഇന്ത്യയുടെ നെറ്റ് സീറോ 2070 ലക്ഷ്യത്തിനും പാരീസ് കരാറിലെ NDC പ്രതിജ്ഞകൾക്കും പദ്ധതി സഹായിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥാ തന്ത്രം പൂർണ്ണമായ ഉദ്‌വമന വെട്ടിക്കുറവിനേക്കാൾ ഉദ്‌വമന തീവ്രത കുറയ്ക്കലിനാണ് ഊന്നൽ നൽകുന്നത് — വികസന ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി.

How the CCTS Works

CCTS-ന് രണ്ട് പ്രധാന സംവിധാനങ്ങളുണ്ട്. കംപ്ലയൻസ് സംവിധാനം ഊർജ്ജ തീവ്ര വ്യവസായങ്ങളെ നിർബന്ധിതമായി ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. മേഖലാവിശേഷ ഉദ്‌വമന തീവ്രതാ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു. ലക്ഷ്യത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ഉദ്‌വമനം കുറയ്ക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ കാർബൺ ക്രെഡിറ്റ് സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ (CCC) നേടുന്നു. ഓരോ CCC-യും ഒരു ടൺ CO2 തുല്യത കുറവിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാത്ത സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്രെഡിറ്റുകൾ വാങ്ങി നിയമാനുസൃതത പാലിക്കണം. ഓഫ്സെറ്റ് സംവിധാനം നിർബന്ധിത ചട്ടക്കൂടിന് പുറത്തുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളെ സ്വമേധയാ പങ്കെടുക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ഉദ്‌വമനം കുറച്ച് കാർബൺ ക്രെഡിറ്റുകൾ നേടാം. IEX, PXIL തുടങ്ങിയ അംഗീകൃത എക്സ്ചേഞ്ചുകളിലാണ് ക്രെഡിറ്റുകൾ വാങ്ങുകയും വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. ശക്തമായ നിരീക്ഷണം, റിപ്പോർട്ടിംഗ്, പരിശോധന (MRV) ചട്ടക്കൂട് ഇരട്ട എണ്ണലും ഗ്രീൻവാഷിംഗും തടയാൻ ആവശ്യമാണ്.

Sectors and Institutions

തുടക്കത്തിൽ ഊർജ്ജ തീവ്രമായ എട്ട് മേഖലകളാണ് കംപ്ലയൻസ് സംവിധാനത്തിന് കീഴിൽ വരുന്നത്: ഇരുമ്പ്-ഉരുക്ക്, സിമന്റ്, അലൂമിനിയം, വളം, പെട്രോകെമിക്കൽസ്, പെട്രോളിയം ശുദ്ധീകരണം, ടെക്സ്റ്റൈൽസ്, പൾപ്പ്-പേപ്പർ, ക്ലോർ-ആൽക്കലി. ഇവ ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ഉദ്‌വമനത്തിന്റെ ഏകദേശം 16 ശതമാനം വഹിക്കുന്നു. വൈദ്യുതി മേഖല വലിയ ഉദ്‌വമനക്കാരനാണെങ്കിലും നിലവിൽ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ല; പിന്നീട് ഉൾപ്പെടുത്തിയേക്കാം. BEE ആണ് വിപണിയുടെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ — മേഖലകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക, ഉദ്‌വമന ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുക, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ നൽകുക എന്നിവ BEE-യുടെ ചുമതലയാണ്. ഇന്ത്യൻ കാർബൺ മാർക്കറ്റിനായുള്ള ദേശീയ സ്റ്റിയറിംഗ് കമ്മിറ്റി (NSCICM) പദ്ധതിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു. കേന്ദ്ര വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണ കമ്മിഷൻ (CERC) ട്രേഡിംഗ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ഗ്രിഡ് കൺട്രോളർ ഓഫ് ഇന്ത്യ കാർബൺ ക്രെഡിറ്റ് രജിസ്ട്രി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു.

From PAT to CCTS

CCTS-ന് മുൻപ് ഇന്ത്യയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന സംവിധാനമാണ് പെർഫോം, അച്ചീവ് ആൻഡ് ട്രേഡ് (PAT). 2012 മുതൽ BEE ആണ് PAT നടപ്പിലാക്കിവരുന്നത്. ഏഴ് ചക്രങ്ങളിലായി (Cycle I മുതൽ VII വരെ) പദ്ധതി നടന്നു. ഊർജ്ജ തീവ്ര വ്യവസായങ്ങളിൽ ഊർജ്ജ ദക്ഷത മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലായിരുന്നു PAT-ന്റെ ശ്രദ്ധ. ഊർജ്ജ ലാഭ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ (ESCerts) ട്രേഡ് ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു രീതി. CCTS PAT-നെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നു — ശ്രദ്ധ ഊർജ്ജ തീവ്രതയിൽ നിന്ന് ഹരിതഗൃഹ വാതക ഉദ്‌വമന തീവ്രതയിലേക്ക് മാറുന്നു. PAT-ന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ — പരിശോധകർ, വ്യവസായ ബന്ധങ്ങൾ, നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ — CCTS-ന് അടിത്തറയായി. ഈ മാറ്റം ഊർജ്ജ ലാഭത്തിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ ഉദ്‌വമന വെട്ടിക്കുറവിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ മുന്നേറ്റത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

Article 6 of the Paris Agreement

പാരീസ് കരാറിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 6 അന്താരാഷ്ട്ര കാർബൺ വിപണികൾക്ക് അടിത്തറയിടുന്നു. 2015-ലെ COP21-ൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും നിയമങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകൾ ആറ് വർഷം നീണ്ടു. 2021-ലെ COP26-ൽ (ഗ്ലാസ്ഗോ) ആർട്ടിക്കിൾ 6 റൂൾബുക്ക് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. COP29-ൽ ആർട്ടിക്കിൾ 6 പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമായി. മൂന്ന് ഉപവിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ആർട്ടിക്കിൾ 6.2 സഹകരണ സമീപനങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് — രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ ദ്വികക്ഷി/ബഹുകക്ഷി സഹകരണത്തിലൂടെ NDCs കൈവരിക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്രമായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ലഘൂകരണ ഫലങ്ങൾ (ITMOs) കൈമാറ്റം ചെയ്യാം. ഇരട്ട എണ്ണൽ ഒഴിവാക്കാൻ "കറസ്പോണ്ടിംഗ് അഡ്ജസ്റ്റ്മെന്റുകൾ" എന്ന കർശന അക്കൗണ്ടിംഗ് നിയമങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. ആർട്ടിക്കിൾ 6.4 ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള കേന്ദ്രീകൃത ക്രെഡിറ്റിംഗ് സംവിധാനമാണ് — ക്യോട്ടോ പ്രോട്ടോക്കോളിലെ ക്ലീൻ ഡെവലപ്മെന്റ് മെക്കാനിസത്തിന്റെ (CDM) പിൻഗാമി. ഇവിടെ നൽകുന്ന ക്രെഡിറ്റുകൾ A6.4ERs എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 6.8 വിപണേതര സമീപനങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് — സാങ്കേതികവിദ്യാ കൈമാറ്റം, ശേഷി വർദ്ധനവ് തുടങ്ങിയവ.

India in Global Carbon Markets

ആഗോള കാർബൺ വിപണികളിൽ ഇന്ത്യ സജീവമായി ഇടപെടുന്നു. ജപ്പാനുമായുള്ള ജോയിന്റ് ക്രെഡിറ്റിംഗ് മെക്കാനിസം (JCM) കരാറിൽ ഇന്ത്യ ഒപ്പുവച്ചു. ഇത് കാലാവസ്ഥാ ധനസഹായത്തിനും സാങ്കേതികവിദ്യാ കൈമാറ്റത്തിനും വഴിയൊരുക്കുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 6-ന് കീഴിൽ ഇന്ത്യ 13 മുൻഗണനാ മേഖലകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ, ഓഫ്ഷോർ കാറ്റ്, സുസ്ഥിര വ്യോമയാന ഇന്ധനം (SAF), നൂതന ഊർജ്ജ സംഭരണം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ ഉദ്‌വമന തീവ്രത കുറയ്ക്കുകയും അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ ക്രെഡിറ്റുകൾ വഴി ധനസമാഹരണം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഇരട്ട തന്ത്രമാണ് ഇന്ത്യ സ്വീകരിക്കുന്നത്. 2030-ഓടെ GDP-യുടെ ഉദ്‌വമന തീവ്രത 45% കുറയ്ക്കുക എന്ന NDC ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാൻ CCTS സ്വകാര്യമേഖലയെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു.

Benefits and Challenges

വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ഉദ്‌വമന ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ വഴക്കം നൽകുക എന്നതാണ് കാർബൺ വിപണികളുടെ പ്രധാന നേട്ടം. ഊർജ്ജ ദക്ഷതയിലും പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജത്തിലും നിക്ഷേപിക്കുന്ന കമ്പനികൾക്ക് അധിക വരുമാനം ലഭിക്കുന്നു. ക്ലീനർ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സ്വീകരിക്കാൻ ഇത് പ്രോത്സാഹനം നൽകുന്നു. കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനത്തിൽ സ്വകാര്യമേഖലാ പങ്കാളിത്തവും നവീകരണവും വർധിക്കുന്നു. എന്നാൽ വെല്ലുവിളികളും ഏറെയാണ്. ഇരട്ട എണ്ണലും ഗ്രീൻവാഷിംഗും തടയാൻ ശക്തമായ MRV ചട്ടക്കൂട് അനിവാര്യമാണ്. വിപണിയിലെ അസ്ഥിരതയും ഊഹക്കച്ചവടവും അപകടസാധ്യതകളാണ്. ആഗോള കാർബൺ വില സമ്മർദ്ദങ്ങളുമായി ആഭ്യന്തര വികസന മുൻഗണനകൾ സന്തുലിതമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ ഉദ്‌വമന തീവ്രതാ സമീപനം വികസനത്തിനൊപ്പം കാലാവസ്ഥാ ലക്ഷ്യങ്ങൾ സന്തുലിതമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

Key Facts for Exams

• CCTS-ന്റെ നിയമപരമായ അടിത്തറ: ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ (ഭേദഗതി) നിയമം 2022 (2022 ഡിസംബറിൽ പാസാക്കി); വിജ്ഞാപനം 2023 ജൂണിൽ.
• CCTS ഇന്ത്യൻ കാർബൺ മാർക്കറ്റിന്റെ (ICM) ഭാഗം — പ്രധാന വ്യവസായങ്ങളിൽ ഉദ്‌വമന തീവ്രത കുറയ്ക്കാനുള്ള വിപണി സംവിധാനം.
• രണ്ട് സംവിധാനങ്ങൾ: കംപ്ലയൻസ് (നിർബന്ധിതം) + ഓഫ്സെറ്റ് (സ്വമേധയാ).
• ഒരു CCC = ഒരു ടൺ CO2 തുല്യത (tCO2e) കുറവ്; IEX, PXIL എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽ ട്രേഡ്.
• കംപ്ലയൻസ് മേഖലകൾ (8): ഇരുമ്പ്-ഉരുക്ക്, സിമന്റ്, അലൂമിനിയം, വളം, പെട്രോകെമിക്കൽസ്, പെട്രോളിയം ശുദ്ധീകരണം, ടെക്സ്റ്റൈൽസ്, പൾപ്പ്-പേപ്പർ, ക്ലോർ-ആൽക്കലി.
• സ്ഥാപനങ്ങൾ: BEE (അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ), NSCICM (മേൽനോട്ടം), CERC (ട്രേഡിംഗ് നിയന്ത്രണം), ഗ്രിഡ് കൺട്രോളർ ഓഫ് ഇന്ത്യ (രജിസ്ട്രി).
• PAT (2012 മുതൽ, 7 ചക്രങ്ങൾ) ESCerts ട്രേഡ് ചെയ്തു; CCTS അതിനെ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ച് ഉദ്‌വമന തീവ്രതയിലേക്ക് മാറുന്നു.
• ആർട്ടിക്കിൾ 6: COP21 (2015) അംഗീകരണം; റൂൾബുക്ക് COP26 ഗ്ലാസ്ഗോ (2021); COP29-ൽ പൂർണ്ണ പ്രവർത്തനക്ഷമത.
• 6.2 — സഹകരണ സമീപനങ്ങൾ + ITMOs (കറസ്പോണ്ടിംഗ് അഡ്ജസ്റ്റ്മെന്റുകൾ, ഇരട്ട എണ്ണൽ തടയൽ).
• 6.4 — UN മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള കേന്ദ്രീകൃത ക്രെഡിറ്റിംഗ് (CDM-ന്റെ പിൻഗാമി), A6.4ERs; 6.8 — വിപണേതര സമീപനങ്ങൾ.
• ഇന്ത്യ-ജപ്പാൻ JCM കരാർ; ആർട്ടിക്കിൾ 6-ന് കീഴിൽ ഇന്ത്യയുടെ 13 മുൻഗണനാ മേഖലകൾ (ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ, SAF തുടങ്ങിയവ).
• CCTS ഇന്ത്യയുടെ 45% ഉദ്‌വമന തീവ്രതാ വെട്ടിക്കുറവ് (2030) NDC ലക്ഷ്യത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.