നോബൽ സമാധാന പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ഇന്ത്യക്കാർ

മദർ തെരേസ – 1979

നോബൽ സമാധാന പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരിയാണ് മദർ തെരേസ. കൊൽക്കത്തയിൽ സ്ഥാപിച്ച മിഷനറീസ് ഓഫ് ചാരിറ്റിയിലൂടെ ദരിദ്രരെയും രോഗികളെയും അഗതികളെയും ശുശ്രൂഷിച്ച ജീവിതത്തിനായിരുന്നു 1979-ൽ അവർക്ക് പുരസ്കാരം. "സഹന മാനവികതയ്ക്ക് സഹായമെത്തിച്ച പ്രവർത്തനം" എന്നായിരുന്നു നോബൽ സമിതിയുടെ വിശദീകരണം. 1997-ൽ അവർ അന്തരിച്ചു.

14-ാം ദലായ് ലാമ – 1989

ടിബറ്റൻ ആത്മീയ നേതാവായ 14-ാം ദലായ് ലാമയ്ക്ക് 1989-ൽ സമാധാന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 1959 മുതൽ ഇന്ത്യയിൽ പ്രവാസജീവിതം നയിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തെ, ടിബറ്റൻ ജനതയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള അഹിംസാ സമരത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായാണ് നോബൽ സമിതി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ടിബറ്റൻ എന്നതിനാൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ പൗരനല്ലെങ്കിലും ഇന്ത്യയിൽ വസിക്കുന്ന വിജയിയായി പട്ടികയിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

കൈലാഷ് സത്യാർത്ഥി – 2014

ബാലവേലയ്ക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിന് 2014-ൽ കൈലാഷ് സത്യാർത്ഥിക്ക് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. പാകിസ്ഥാന്റെ മലാല യൂസഫ്സായിയുമായി ചേർന്നാണ് അദ്ദേഹം പുരസ്കാരം പങ്കിട്ടത്. കുട്ടികളുടെ അടിച്ചമർത്തലിനെതിരെയും എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശത്തിനുവേണ്ടിയുമുള്ള പ്രവർത്തനമാണ് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ബച്പൻ ബചാവോ ആന്ദോളൻ അടക്കമുള്ള സംഘടനകളിലൂടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് കുട്ടികളെ ബാലവേലയിൽനിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം മുൻകൈയെടുത്തു.

ഗാന്ധിക്ക് ലഭിക്കാത്ത പുരസ്കാരം

പരീക്ഷകൾക്ക് ഏറെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വസ്തുത: മഹാത്മാഗാന്ധിക്ക് നോബൽ സമാധാന പുരസ്കാരം ഒരിക്കലും ലഭിച്ചില്ല. 1937 മുതൽ 1948 വരെ അഞ്ചുതവണ അദ്ദേഹത്തെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തിരുന്നുവെന്ന് നോർവീജിയൻ നോബൽ സമിതി പിന്നീട് സ്ഥിരീകരിച്ചു. 1948-ൽ, ഗാന്ധിയുടെ വധത്തിന് പിന്നാലെ, ആ വർഷത്തെ സമാധാന പുരസ്കാരം ആർക്കും നൽകിയില്ല.